Thiết kế website chuyên nghiệp

Một website doanh nghiệp làm xong rồi để đó thì chỉ là tấm danh thiếp trên mạng. Phần quyết định nó có mang lại khách hay không nằm ở những thứ ít được nhắc trong báo giá: cấu trúc nội dung, tốc độ trên điện thoại, và việc bạn có tự cập nhật được hay phải gọi điện nhờ mỗi lần đổi một dòng chữ.

Quy trình sáu bước, mỗi bước có mốc nghiệm thu

1. Khảo sát và chốt phạm vi (2–3 ngày)

Bắt đầu bằng việc hiểu bạn bán gì, khách tìm bạn bằng cụm từ nào, và hiện đang chốt đơn qua kênh nào. Kết quả bước này là một bản phạm vi công việc liệt kê từng trang sẽ có, từng chức năng sẽ làm — đây cũng là căn cứ để sau này không phát sinh ngoài hợp đồng.

2. Sơ đồ trang và bản phác (2–3 ngày)

Dựng sơ đồ toàn site trước khi vẽ một pixel nào: trang nào có, trang nào trỏ tới trang nào, khách đi từ đâu tới nút liên hệ. Bước này rẻ để sửa, còn sửa cấu trúc sau khi đã lập trình thì đắt gấp nhiều lần.

3. Thiết kế giao diện (3–5 ngày)

Bạn duyệt bản thiết kế trang chủ trước, sau đó mới tới các trang trong. Có hai lượt chỉnh nằm trong hợp đồng; lượt thứ ba trở đi tính riêng và báo trước, không âm thầm cộng vào cuối.

4. Lập trình (5–10 ngày)

Dựng giao diện thành mã chạy được, gắn khu quản trị, cài các chức năng đã chốt ở bước 1. Trong giai đoạn này bạn xem được tiến độ trên một địa chỉ thử nghiệm riêng, không phải chờ tới lúc bàn giao mới thấy lần đầu.

5. Nhập nội dung và kiểm thử (2–3 ngày)

Đưa nội dung thật vào thay cho chữ mẫu, kiểm trên máy tính và ba cỡ màn hình điện thoại, thử toàn bộ biểu mẫu và luồng đặt hàng, đo tốc độ tải trang.

6. Bàn giao và đào tạo (1 buổi)

Trỏ tên miền, cài chứng chỉ bảo mật, gắn công cụ đo lượt truy cập, khai báo với công cụ tìm kiếm. Kèm một buổi hướng dẫn quản trị và bản ghi hình lại buổi đó để nhân sự mới xem sau.

Website giới thiệu doanh nghiệp thường mất 7–15 ngày làm việc. Website bán hàng hoặc có nghiệp vụ riêng cần 3–6 tuần tuỳ độ phức tạp.

Website giới thiệu, website bán hàng và web app khác nhau ở đâu

Ba loại này hay bị gọi chung là "làm website", nhưng khối lượng và cách vận hành khác hẳn nhau — và đó là lý do báo giá chênh nhau nhiều lần:

• Website giới thiệu — 8–15 trang, mục tiêu là để khách tìm thấy, hiểu bạn làm gì rồi gọi điện. Nội dung thay đổi vài lần một tháng.
• Website bán hàng — thêm danh mục sản phẩm, giỏ hàng, đơn hàng, tồn kho, vận chuyển. Vận hành hằng ngày, và mỗi chức năng đều phải chịu được lúc đông khách.
• Web app theo nghiệp vụ — phần mềm chạy trên trình duyệt, có phân quyền, quy trình duyệt nhiều bước, báo cáo. Đây thực chất là lập trình phần mềm, chỉ khác là giao diện nằm trên web.

Chọn nhầm loại là nguồn đội chi phí phổ biến nhất: dựng một website bán hàng đầy đủ chức năng trong khi mỗi ngày chỉ vài đơn và khách vẫn chốt qua tin nhắn, thì phần lớn thứ đã trả tiền sẽ không ai dùng tới.

Những gì bạn cần chuẩn bị trước

Thời gian chờ trong hầu hết dự án không nằm ở khâu lập trình mà ở khâu chờ nội dung. Có sẵn bốn thứ dưới đây trước khi bắt đầu thường rút ngắn được cả tuần:

• Logo ở định dạng gốc, hoặc ít nhất một ảnh nền trong suốt độ phân giải cao.
• Thông tin doanh nghiệp chính xác: tên đầy đủ, địa chỉ, điện thoại, mã số thuế, giờ làm việc. Đây cũng là dữ liệu dùng cho phần khai báo doanh nghiệp với công cụ tìm kiếm.
• Danh sách dịch vụ hoặc sản phẩm kèm mô tả ngắn — chưa cần trau chuốt, cần đúng.
• Ảnh thật: cơ sở, sản phẩm, đội ngũ. Ảnh thật luôn thuyết phục hơn ảnh kho, và với các ngành dịch vụ thì đây là thứ khách nhìn để quyết định có gọi hay không.

Chuẩn SEO nghĩa là gì trong gói này

"Chuẩn SEO" thường được dùng như khẩu hiệu. Ở đây nó là danh sách việc kiểm chứng được, và bạn tự kiểm được sau khi nhận bàn giao:

• Mỗi trang một thẻ tiêu đề riêng, dài 50–60 ký tự, chứa cụm từ người ta thật sự gõ.
• Mỗi trang đúng một thẻ H1 nói đúng nội dung trang đó.
• Đường dẫn đọc được bằng mắt, không phải chuỗi tham số.
• Dữ liệu có cấu trúc khai đúng loại nội dung: doanh nghiệp, bài viết, sản phẩm, hỏi–đáp.
• Sitemap tự cập nhật khi bạn thêm trang, và được khai báo với công cụ tìm kiếm.
• Ảnh có mô tả thay thế, được nén và đổi sang định dạng nhẹ.
• Tệp robots không chặn nhầm thư mục chứa giao diện và mã — lỗi này làm máy tải về một bản trang vỡ rồi đánh giá theo bản vỡ đó.

Điều gói này không hứa: lên top. Kỹ thuật chỉ dọn đường để nội dung được đọc và hiểu đúng; thứ quyết định thứ hạng là nội dung trả lời được câu người ta hỏi, cộng thời gian và uy tín tên miền tích luỹ. Ai bán "chuẩn SEO nên chắc chắn lên top" là đang gộp hai thứ khác nhau làm một.

Bạn nhận được gì khi bàn giao

• Toàn quyền quản trị: tài khoản cao nhất là của bạn, không phải của đơn vị làm web.
• Tên miền đứng tên doanh nghiệp bạn. Đây là chỗ hay mất quyền nhất — đơn vị làm web đăng ký đứng tên họ thì tới lúc muốn chuyển đi sẽ phải thương lượng.
• Mã nguồn, nếu hợp đồng có điều khoản chuyển giao.
• Hướng dẫn quản trị bằng tiếng Việt kèm bản ghi hình buổi đào tạo.
• Bảo hành 12 tháng cho lỗi phát sinh từ mã nguồn bàn giao.

Ba câu nên hỏi bất kỳ đơn vị nào trước khi ký

1. Tên miền và hosting đứng tên ai? Câu trả lời phải là tên doanh nghiệp bạn, kể cả khi nhờ đăng ký hộ.
2. Sau bàn giao, tôi tự sửa được những gì? Nếu đổi một dòng chữ cũng phải báo bên làm web thì chi phí vận hành sẽ đội lên hằng tháng.
3. Dữ liệu có xuất ra được không? Danh sách khách hàng, đơn hàng, bài viết — nếu không xuất được thì mỗi lần đổi nhà cung cấp là làm lại từ đầu.

Chi phí phụ thuộc điều gì

Ba yếu tố quyết định, theo thứ tự ảnh hưởng: số lượng trang và chức năng đã chốt ở bước khảo sát; giao diện dựng riêng hay tuỳ biến từ mẫu (kho mẫu có hơn 700 giao diện theo ngành, tuỳ biến từ mẫu rẻ và nhanh hơn đáng kể); và nội dung — bạn cung cấp sẵn hay cần bên làm web viết và chụp ảnh.

Phần hạ tầng đi kèm tính riêng và theo năm: tên miền, hosting, chứng chỉ bảo mật. Nên yêu cầu báo giá tách dòng ngay từ đầu — vừa để so sánh giữa các nhà cung cấp, vừa vì phần mềm và phần hạ tầng thuộc hai nhóm thuế khác nhau khi xuất hoá đơn.